Wat was de Batcave club? De bakermat van gothic

Londen, 1982, een kelder aan Meard Street in Soho. Precies hier begon iets wat de kijk op alternatieve mode voor de komende decennia zou veranderen. De Batcave club is niet zomaar een plek op de kaart, het is het punt waarop muziek, kleding en esthetiek volledig samensmolten.

Batcave was een nachtclub in Londen die actief was van 1982 tot 1985 en uitgroeide tot een van de belangrijkste geboorteplaatsen van de gothic subcultuur. Er verzamelde zich een gemeenschap die post-punk, glam en theatraliteit creatief combineerde, en de stijl van de bezoekers, opgebouwd uit tweedehandskleding en zelfgemaakte aanpassingen, zette een richting uit die je in gothic outfits tot op de dag van vandaag terugziet.

In dit artikel lees je:

• wat de bezoekers van de Batcave precies droegen en waar ze hun kleding vandaan haalden
• hoe die club invloed heeft gehad op wat gothic vandaag de dag is
• welke elementen van die stijl zijn blijven bestaan en hoe ze eruitzien in hedendaagse outfits

Laten we beginnen.

Wat droegen de vaste bezoekers van de Batcave en waar haalden ze hun kleding vandaan?

De vaste bezoekers van de Batcave kochten hun kleding niet in winkelcentra. Het meeste kwam uit kringloopwinkels, tweedehandsmarkten en kleine boetiekjes met een theatrale achtergrond. Inventiviteit telde, niet budget. Vaak leverde één middag snuffelen tussen tweedehandskleding betere resultaten op dan uren in ketenwinkels, omdat je er een jasje uit de jaren 70, een fluwelen gilet of een blouse met pofmouwen kon vinden voor een fractie van de nieuwprijs.

De stijl werd gedomineerd door zwarte, strakke broeken van leer of imitatieleer, losse blouses met pofmouwen, nettops en flink versleten jasjes. Vrouwen en mannen grepen naar vergelijkbare snits, want het onderscheid tussen dames- en herenkleding was hier geen regel. Daarbij kwamen hoge laarzen, vaak met metalen details, en riemen met studs. Laarzen uit de kringloop waren soms te groot, dus stopte men er extra inlegzolen of dikke sokken in, wat bij een nacht lang dansen best uitmaakte voor het comfort. Weinig glamour, maar heel praktisch.

Kapsels waren net zo belangrijk als kleding. Hoog opgestoken of flink opgespoten haar, vaak gefixeerd met haarlak, gaf het silhouet meer uitstraling. Make-up, als die gedragen werd, was opvallend, met een sterke oogcontouring. Maar niet iedereen ging met een volledig opgemaakt gezicht naar de Batcave, want het klimaat in de club was te heet en te dansbaar om dat praktisch te maken. Zweet, een dichte menigte en urenlang bewegen deden hun werk, dus kozen veel bezoekers liever voor houdbare haarproducten dan voor een uitgebreide make-uplook.

Het is goed om te weten dat de stijl van die jaren het resultaat was van het combineren van spullen uit verschillende bronnen, niet een kant-en-klaar pakket om te kopen. Sieraden met kruisen, leren armbanden met studs en grote oorbellen werden vaak zelf gemaakt of gekocht op de vlooienmarkt. Zo bouwde je een look die opvallend en samenhangend was, maar nooit voorspelbaar. Sommigen pasten kleding zelf aan, door bijvoorbeeld mouwen in te korten, studs aan een kraag toe te voegen of lichte stoffen thuis zwart te verven, en tegenwoordig kun je een gotische garderobe opbouwen met sweaters een stuk eenvoudiger, dankzij gerichte collecties. Het eindresultaat was altijd persoonlijk, want elke paar handen en elke kringloopwinkel bood een andere set mogelijkheden.

Hoe heeft Batcave beïnvloed wat gothic vandaag betekent?

Batcave heeft geen één afgesloten stijl gecreëerd die je stap voor stap kunt kopiëren. In plaats daarvan liet het iets belangrijkers achter: het idee dat gothic een ruimte is om te experimenteren, geen lijst met verplichte kledingstukken.

Precies daar komt de overtuiging vandaan dat het combineren van verschillende texturen en tijdperken in één look volkomen natuurlijk is. Fluweel naast leer, Victoriaanse kant gecombineerd met strakke broeken uit de punkrock, theatrale mouwen en zware boots. Dat was geen toeval of gebrek aan samenhang, het was een bewuste keuze. In de praktijk betekende dit dat iemand een tweedehands korset kon dragen, een broek uit een legerkringloopwinkel en een zelf omgewerkt shirt met afgeknipt mouwen, en dat het allemaal werkte, omdat het verbonden werd door dezelfde energie, niet door hetzelfde label.

Veel substijlen die vandaag onder de brede paraplu van gothic vallen, hebben hun wortels in precies die eclectische mix. Voordat er duidelijke indelingen waren als Victoriaanse gothic of romantische gothic, bestond alles naast elkaar op één plek, op één dansvloer. Als je je afvraagt waar de vrijheid vandaan komt om een kanten blouse te combineren met dikke plateauzolen of een zijden rok met een spijkerjack, dan is het antwoord: hier.

Ik merkte dat de hedendaagse gothicmode veel gevarieerder is dan die van begin jaren tachtig, maar steeds terugkeert naar hetzelfde uitgangspunt: kleding moet iets concreets uitdrukken, niet alleen een dresscode invullen. Het is daarbij goed om te weten dat de wortels van de gothische subcultuur dieper gaan dan één club of één decennium.

Belangrijk is ook dat Batcave het mixen van geslachten in kleding normaliseerde lang voordat dit een breder onderwerp werd in de mode. Vrouwen en mannen grepen naar dezelfde snits, dezelfde materialen, dezelfde accessoires. Wijde broeken, losse shirts met pofmouwen, lange jassen, geen van deze dingen was voorbehouden aan één geslacht. Die benadering is gebleven en is vandaag een van de meest herkenbare kenmerken van de alternatieve stijl.

De invloed van deze plek is ook zichtbaar in hoe mensen omgaan met winkelen en het opbouwen van hun garderobe. Kringloopwinkels, zelf aanpassen, nieuw combineren met oud, dat is geen nieuwe trend. Het is precies dezelfde manier van denken die vier decennia geleden in Londen werkte. Veel mensen die nu vintage blazers kopen of op de vlooienmarkt gevonden rokken omwerken, doen dat om dezelfde reden als de bezoekers van Batcave: omdat kant-en-klare oplossingen uit ketenwinkels zelden bieden wat je echt zoekt. Niet onbelangrijk is daarbij ook de invloed van bands als Bauhaus, pioniers van het gothicgeluid, die deze stijl een muzikale basis gaven.

Welke elementen van die stijl zijn bewaard gebleven in hedendaagse outfits?

Een aantal concrete dingen uit die jaren is vandaag nog steeds te zien in gotische outfits, vrijwel onveranderd. Pofmouwen, mesh tops gedragen als laag, strakke broeken van leer of imitatieleer, zware schoenen met dikke zolen. Dat is geen toevallige verwijzing naar het verleden, deze elementen zijn gewoon in omloop gekomen en zijn gebleven. Een pofmouw die je nu vindt in onafhankelijke winkels met gotische kleding ziet er vrijwel hetzelfde uit als die van begin jaren tachtig, alleen wordt hij tegenwoordig vaker gemaakt van stoffen met meer elastaan, wat het gewoon makkelijker maakt om dagelijks te dragen. Als je beter wilt begrijpen hoe deze elementen samen werken, is het de moeite waard om een uitgebreidere bespreking van gotische mode te lezen.

Ook de manier van het combineren van texturen is gebleven. Fluweel gecombineerd met glanzend leer, kant over een gladde, donkere onderlaag, iets zachts en iets hards in één outfit. Ik merkte dat juist dit principe een look interessant maakt, zelfs als hij uit weinig stukken bestaat. Een concreet voorbeeld: een fluwelen blouse met lange mouw, een broek van imitatieleer en één stevige ring. Drie dingen, en het effect is duidelijk, omdat de materialen met elkaar in gesprek gaan.

Belangrijk is ook de houding ten opzichte van tweedehands winkels en vintage kleding. In de Batcave was niemand op zoek naar nieuwe collecties. Tegenwoordig zijn vintage aankopen nog steeds een van de beste manieren om iets te vinden wat je niet in ketenwinkels tegenkomt: een jasje met een uitgesproken schouderstructuur, een blouse met een bijzondere kraag of een rok van zwaar materiaal dat gewoon beter valt. Het loont om op de stofsamenstelling te letten, want oudere kleding werd vaak gemaakt van dikkere wol of dichte polyester, die heel anders drapert dan moderne, lichte alternatieven. Als je een rok tegenkomt met een voering en een duidelijk gewicht aan de onderkant, is dat precies het soort snit dat moeilijk na te maken is met nieuwe kleding in een lage prijsklasse. De weg die deze stijl heeft afgelegd van underground clubs tot nu is verrassend lang, en de evolutie van gotische mode door de decennia heen laat zien hoeveel van deze elementen hun oorspronkelijke vorm hebben behouden.

Wat ook is gebleven, is de benadering van een outfit als iets persoonlijks, niet als iets dat je nabootst van een kant-en-klaar sjabloon. Je kunt één element nemen dat aan die esthetiek doet denken en het combineren met iets heel hedendaags. Mesh onder een hoodie, leren broek met een oversized trui, plateauzolen bij een casual jas. Geen van deze combinaties vraagt om uitleg of rechtvaardiging. Een veelgemaakte denkfout is dat alles bij één samenhangend plaatje moet passen, maar juist het mixen van proporties en sferen, een zware zool bij een lichte, wiebelende blouse, of een stoere biker jacket bij een kanten rok, geeft een resultaat dat er natuurlijk uitziet en niet als een kostuum dat als één geheel is samengesteld.

Batcave en gothic nu: wat is er echt overgebleven uit die jaren?

De Batcave was een plek die geen vast patroon oplegde, maar liet zien dat je een stijl kunt opbouwen uit alles wat uitgesproken en persoonlijk is. Van daaruit stamt het idee dat gothic ruimte biedt om te experimenteren, en geen lijst van verplichte elementen is. Veel dingen uit die tijd, pofmouwen, mesh tops, strakke leren broeken, zijn in vrijwel ongewijzigde vorm teruggekeerd in hedendaagse outfits.

Als je wilt zien hoe die inspiraties eruitzien in een moderne interpretatie, kijk dan eens naar de gothic collecties op Gotyka.pl en vind iets dat past bij jouw eigen benadering van stijl.