Waarom The Cure niet echt goth is

The Cure staat op elke lijst met "gotische muziek" en is tegelijkertijd te poppy, te eigenaardig, te veel van alles tegelijk om er echt bij te passen. Als je ooit hebt geprobeerd ze een concreet label op te plakken, weet je dat het niet zo simpel is.

The Cure is een band die voortkwam uit de post-punk en jarenlang balanceerde tussen new wave, pop rock en donkerdere klanken die dichter bij gothic liggen, maar er nooit volledig toe behoorde. Hun muziek en imago putten tegelijkertijd uit veel verschillende bronnen, waardoor de vraag "is The Cure goth?" geen eenduidig antwoord heeft. Juist die ambiguïteit maakt hen zo'n interessant geval om te analyseren.

In dit artikel vind je:

• waarom het geluid van The Cure zich onttrekt aan de klassieke definitie van gothic rock
• wat Robert Smith overnam uit de gotische esthetiek en wat hij op zijn eigen manier creëerde
• waarom het onderscheid tussen gothic en post-punk ertoe doet als je een look opbouwt die geïnspireerd is op die scene

Laten we beginnen.

Waarom The Cure zich niet laat vangen in één definitie

The Cure is een van die bands die tegelijk in meerdere hokjes passen, maar eigenlijk in geen enkel hokje helemaal thuishoren. De discografie van de groep omvat duistere post-punk, melancholische new wave, gitaarpop en zelfs psychedelica. Dat is geen toeval of artistieke chaos, maar een bewuste beweging tussen genres door de decennia heen.

Het label "gothic" kleefde aan The Cure vooral door een paar albums uit het begin van de jaren tachtig, zoals "Pornography" en "Faith". Het geluid van die platen is zwaar, somber en vol onrust. Maar "The Head on the Door" uit 1985 laat al een heel andere kant van de band zien, veel poppiger en dansbaarer. Het is moeilijk om van een consistent gotisch project te spreken als opeenvolgende releases er klinktechnisch zo anders uitzien.

Het is ook goed om te bedenken dat The Cure actief was in een tijd waarin de grenzen tussen subculturen nog vloeiend waren en zich nog aan het vormen waren. Het begin van de jaren tachtig was het moment waarop post-punk zich tegelijk in meerdere richtingen vertakte, zonder dat een van die richtingen al een duidelijke naam of een vaste set regels had. The Cure ontstond samen met de genres, niet erna, dus het plakken van hedendaagse labels op die periode zal altijd een beetje geforceerd blijven.

Dan is er nog de kwestie van het imago. Robert Smith met zijn verwarde haar, uitgelopen lippenstift en zwarte kleding werd een van de meest herkenbare beelden van de jaren tachtig. Dat imago verbond de band in de ogen van een breed publiek sterk met de gotische esthetiek, ook als de muziek op dat moment meer klonk als een zomerse radiosingle dan als een somber conceptalbum. Het beeld bleef hangen, sterker dan het geluid. De kenmerkende stijl van Smith, met zijn opgestoken haar en nonchalante zwart, roept vandaag de dag dezelfde sfeer op als de grunge-stijl mutsen die beschikbaar zijn voor fans van deze look.

De vraag of The Cure goth is, heeft dan ook geen eenduidig antwoord. Het hangt ervan af over welke periode je het hebt en wat je precies onder die term verstaat.

Hoe klinkt The Cure vergeleken met klassieke gothic rock?

Klassieke gothic rock, zoals Bauhaus, Sisters of Mercy en Siouxsie and the Banshees, is opgebouwd rond een paar herkenbare elementen: een zware, ritmische bas, koele gitaren die een dichte muur van geluid vormen en een vocaal met een uitgesproken dramatisch karakter. De teksten cirkelen rond de dood, verval, religieuze beelden en existentiële angst. Het geluid is bewust rauw en overweldigend.

The Cure grijpt naar een deel van die middelen, maar doet dat anders. Robert Smith schrijft liedjes over afscheid, verlangen en depressie, maar de muzikale laag is vaak zachter en melodieuzer dan bij de genoemde bands. Zelfs op de donkerste albums is er ruimte en een zekere breekbaarheid die je tevergeefs zoekt in de hardere, meer lineaire gothic rock.

Een goed voorbeeld is "Disintegration" uit 1989, dat vaak wordt aangewezen als het hoogtepunt van de donkere fase van de band. Het album klinkt zwaar en emotioneel overweldigend, maar de productie is zeer zorgvuldig, bijna weelderig. Lagen synthesizers, uitgebreide arrangementen, lange, uitdijende composities. Dat is een heel andere aanpak dan de rauwe, bijna ascetische stijl van de vroege Bauhaus of de eerste platen van Sisters of Mercy, waar bewuste ruwheid deel uitmaakte van de boodschap.

Daarbij heeft The Cure nooit zijn gevoel voor humor of lichtheid losgelaten. Singles als "Close to Me" of "Friday I'm in Love" zijn gewoon goede popsongs, zonder enige donkere ondertoon. In gothic rock zou zo'n stilistische wending moeilijk voorstelbaar zijn, want dat genre houdt zijn sfeer zeer consequent vast.

Het verschil is ook hoorbaar in hoe beide kanten met ritme omgaan. Gothic rock zet vaak in op een hypnotisch, gelijkmatig pulseren dat spanning opbouwt door herhaling. The Cure kan dat ook, maar grijpt net zo graag naar lichte, springerige gitaarriffs en melodieën die na de eerste beluistering blijven hangen. Dat is meer een songwriting-instinct dan genrediscipline.

Juist die verscheidenheid aan klanken maakt The Cure tot een fenomeen op zich, dat put uit gothic rock zonder er volledig aan onderworpen te zijn.

Het imago van The Cure en de gotische stijl

Wat leende Robert Smith van gothic, en wat deed hij op zijn eigen manier?

Robert Smith is een van de meest herkenbare gezichten van de jaren tachtig, maar zijn look was nooit een directe kopie van de gotische esthetiek. Verward zwart haar, uitgelopen lippenstift, donkere kringen onder zijn ogen en wijde, donkere kleding, dat zijn elementen die je met de gotische scene associeert, maar Smith combineerde ze heel anders dan bijvoorbeeld Peter Murphy van Bauhaus.

In de gothic van de jaren tachtig domineerden smalle silhouetten, kant, victoriaanse verwijzingen en een nauwkeurige keuze van accessoires. Smith ging precies de andere kant op: losse truien, vage contouren in zijn make-up, een algemene indruk van ongeordendheid. Dit was geen stijl gebouwd op discipline, maar op een soort artistieke onverschilligheid voor het eindresultaat.

Het loont om naar de concrete elementen van zijn garderobe te kijken, want die onderscheiden deze look van klassieke gothic. In plaats van aansluitende broeken van imitatieleer of korsets droeg Smith wijde zwarte broeken en truien met een losse steek, vaak met zichtbaar uitgerekt materiaal bij de kraag. In plaats van zorgvuldig uitgekozen zilveren accessoires verschenen er willekeurige sieraden die niet per se bij elkaar pasten. De make-up zag eruit alsof die zonder spiegel was aangebracht, en dat was precies de bedoeling.

Hoe kleedden fans van The Cure zich, en waar haalden ze hun inspiratie vandaan?

Fans van The Cure in de jaren tachtig en negentig ontwikkelden hun stijl op het snijpunt van meerdere stromingen. Ze putten uit post-punk minimalisme, maar ook uit new wave en de gewone alledaagse mode van die tijd. Zwarte broeken, grote overhemden, jassen van de kringloopwinkel en lagen die niet per se op elkaar aansloten, dat was hun handelsmerk.

Wat opvalt, is dat veel van hen zich helemaal niet identificeerden met gothic als zodanig. Ze gingen niet naar gotische clubs en waren niet op zoek naar plateauzolen. Ze lieten zich inspireren door specifieke albums en de sfeer die daarvan uitging, niet door een subcultuur met vaste kledingregels. Het verband tussen gotische muziek en mode werkte hier minder letterlijk dan bij andere subculturen.

Als je vandaag iets van die sfeer wilt nabootsen, heb je genoeg opties zonder kant-en-klare sets te kopen. Een losse zwarte blouse van dikker katoen, gedragen met een wijde broek en een jas van de tweedehandswinkel, geeft een vergelijkbaar effect. De verhoudingen zijn hier het belangrijkste: alles iets te groot, iets te lang, zonder duidelijk middelpunt in de look. Vermijd te strakke stukken, want juist die lichte mismatch zorgt hier voor de juiste sfeer.

Tegenwoordig keert deze stijl terug in de vorm van losse zwarte lagen, oversized truien en make-up die bewust onvolmaakt oogt. Een mooi voorbeeld van hoe gotische mode in verschillende gedaanten veel kanten heeft, en niet elk daarvan een label nodig heeft om te kloppen.

Waarom het onderscheid tussen gothic en post-punk er eigenlijk toe doet

Voor iemand die gewoon houdt van de muziek en de stijl van de jaren tachtig, klinkt dit onderscheid misschien als een academische bijzaak. Maar als je een look opbouwt die geïnspireerd is op een specifieke scene, vertaalt het verschil tussen post-punk en gothic rock muziek zich naar heel concrete keuzes: andere silhouetten, andere stoffen, een andere manier van combineren.

Post-punk, waar The Cure dichter bij staat, draaide om een zekere ruwheid en nonchalance. Lossere coupes, katoenen T-shirts met print, versleten spijkerbroeken, lagen zonder duidelijk plan. De gothic van de jaren tachtig ging meer richting theatraliteit: kant, smalle silhouetten en precisie. Getailleerde jasjes, lange rokken van zware stoffen, accessoires die bewust gekozen waren. Als je weet waar een bepaalde look vandaan komt, kun je hem bewuster interpreteren in plaats van een willekeurige mix van associaties te kopiëren.

Het speelt ook een rol in hoe je met anderen uit de scene praat. The Cure een puur gothic band noemen is een beetje alsof je de helft van hun geschiedenis overslaat. Bewust onderscheid maken is niet bedoeld om iemand te beoordelen, maar om beter te begrijpen wat je draagt en waar het vandaan komt. Als je je afvraagt waar precies de grens ligt tussen deze twee werelden, is het de moeite waard om te kijken naar de belangrijkste verschillen tussen gothic en punk.

In de praktijk is die kennis vooral handig bij online shoppen. Als je een specifieke look zoekt en je weet of je de nonchalante post-punk sfeer wilt of de gotische precisie, kun je zoekresultaten veel beter filteren en voorkom je dat je iets koopt dat er anders uitziet dan verwacht. In plaats van algemene zoektermen te gebruiken, kun je zoeken op concrete details: een oversized ribgebreide trui versus een getailleerd korset met kanten inzet. Dat maakt echt verschil, zeker als je koopt zonder de mogelijkheid om iets te passen.

De grenzen tussen genres zijn nooit scherp en dat hoeven ze ook niet te zijn. Maar context kennen geeft je meer vrijheid, niet minder. Je kunt tegelijk putten uit gothic, post-punk en new wave, en precies weten wat je combineert en waarom.

The Cure en gothic: dichtbij, maar niet helemaal

The Cure is een band die decennialang op de grens van meerdere scenes heeft gefunctioneerd en er nooit volledig in is neergestreken. Post-punk, new wave, pop, gothic, dat alles zit in hun muziek en imago, maar geen van die elementen domineert genoeg om de zaak te sluiten. Daarom komt deze vraag zo vaak terug en daarom luidt het antwoord altijd: "het hangt ervan af wat je zoekt".

Als deze scene je inspireert en je dat wilt vertalen naar concrete kleding, kijk dan eens bij Gotyka, waar je voorstellen vindt die aansluiten bij zowel de rauwe post-punk als meer uitgewerkte gotische looks.