Bauhaus: de band die gothic uitvond

Voordat gothic een herkenbare stijl werd met een eigen esthetiek, winkels en subcultuur, was er een specifieke band, een specifiek album en een specifiek moment op het podium. Bauhaus heeft nooit een manifest uitgebracht. Ze speelden gewoon.

Bauhaus is een Britse post-punkband die eind jaren 70 een geluid en een imago creëerde dat nu wordt gezien als het fundament van de gotische stijl. Hun muziek, en vooral de manier waarop ze zich presenteerden, heeft direct invloed gehad op hoe gotische outfits er tot op de dag van vandaag uitzien. Zwarte shirts, verlengde silhouetten, ruwe stoffen en dramatisch contrast zijn geen toevallige keuzes, maar een esthetiek die precies bij Bauhaus begon.

In dit artikel lees je:

• hoe specifieke nummers van Bauhaus zich vertalen naar kledingkeuzes
• wat het imago van Peter Murphy en de rest van de band veranderde aan de gotische manier van kleden
• waar de invloed van Bauhaus zichtbaar is in hedendaagse gotische kleding

We beginnen bij de muziek en komen rechtstreeks uit bij de kledingkast.

Concrete nummers, concrete looks: wat de muziek van Bauhaus veranderde in je kledingkast

De muziek van Bauhaus klinkt niet als achtergrondgeluid. Als je „Bela Lugosi's Dead" luistert, is het moeilijk te negeren dat er iets in zit wat een bepaalde sfeer afdwingt, en die sfeer brengt een heel specifieke manier van kleden met zich mee. In dit nummer hoor je precies waar de voorkeur voor slepende, lange stoffen, losse snits en kleding die je bewegingsvrijheid geeft vandaan komt, terwijl het er tegelijk dramatisch uitziet.

Het post-punk ritme en de spanning in de gitaren van Bauhaus vertaalden zich naar een stijl die ruwheid combineert met een zekere theatraliteit. In de praktijk betekent dat zwarte shirts met een losse kraag, broeken met wijde pijpen en lange vesten van dunne jersey. Niets zit hier geforceerd strak. De verhoudingen zijn bewust uit balans, en het silhouet geeft het gevoel dat de kleding een eigen leven leidt.

Het loont om op de materialen te letten. Bij een stijl geïnspireerd op Bauhaus werken stoffen met een matte afwerking goed, zoals viscose, dunne linnen of jersey. Glans en stijfheid passen er niet bij, want juist de zachtheid en een zekere vaagheid in de snit creëren het kenmerkende effect. Als je een startpunt zoekt, begin dan met een eenvoudig zwart shirt met een verlengde achterkant of een oversized sweater met een rauwe, onafgewerkte rand.

Het is ook de moeite waard om na te denken over de verhoudingen in je hele look. Als het bovenste deel duidelijk wijd en lang is, mag het onderste smaller zijn, bijvoorbeeld een rechte zwarte skinny broek of strakke leggings. Dat werkt beter dan twee brede stukken tegelijk combineren, want dan verliest het silhouet zijn leesbaarheid. De omgekeerde combinatie kan ook: een aansluitend, lang shirt in een hoge taille broek met wijde pijpen. Het gaat om contrast, niet om symmetrie.

Accessoires zijn in deze stijl meestal minimaal en niet decoratief. Een smalle leren riem, een eenvoudige metalen ketting, schoenen met een dikke zool zonder overbodige versieringen. Niets wat de aandacht afleidt van de snit en de stof zelf. Als je zin hebt in sieraden, kies dan voor één opvallend stuk, bijvoorbeeld een brede manchet van mat metaal, in plaats van meerdere kleine dingen tegelijk. Het is daarbij handig om een breder beeld te krijgen van de regels van gotische mode, zodat je beter begrijpt hoe je accessoires op de rest afstemt.

Dit is geen stijl waarbij je een complete look van nul af aan hoeft op te bouwen. Eén stuk met die specifieke losheid en ruwheid is genoeg om de rest van je kledingkast in een andere toon te laten klinken. Bauhaus als referentiepunt voor gotische mode werkt precies zo, via detail, verhouding en stofdkeuze, niet via een lijst verplichte symbolen. Het is een mooi voorbeeld van hoe gotische muziek mode vormgaf vanaf het allereerste begin.

Peter Murphy en de rest van de band: een look die een referentiepunt werd

Peter Murphy hoefde niets uit te leggen. Eén foto was genoeg om te begrijpen waar het om ging: strakke zwarte shirts, een verlengde silhouet, hoog opgestoken haar, een gezicht sterk gecontrasteerd door licht. Dit was geen podiumkostuum, maar een consequent opgebouwde stijl die zowel op het podium als erbuiten werkte.

De rest van de band, Daniel Ash, David J en Kevin Haskins, voegde daar eigen elementen aan toe. Ash droeg lossere sneden met een duidelijke invloed van punk rock, leren jassen gecombineerd met smalle broeken en zware schoenen. Juist in die mix van ruwheid en een zekere nonchalance zit iets wat je tot op de dag van vandaag terugziet in outfits die gothic met post-punk combineren.

De look van Bauhaus liet zien dat contrast in proporties beter werkt dan uniformiteit. Een brede bovenkant bij een smalle onderkant, of andersom, een lang los shirt bij een aansluitende broek. Zulke combinaties vragen geen dure kleding, alleen een bewuste keuze in sneden. Ik merkte dat dit principe van proporties werkt ongeacht of je een outfit zoekt voor alledag of voor een concert.

Het loont om goed te letten op die proporties, want daar zit het verschil tussen een outfit die werkt en een die er gewoon toevallig uitziet. Een oversized shirt dat tot halverwege de dij reikt, gecombineerd met smalle zwarte skinny broek, is een klassieke opzet die je terugziet op foto's uit die periode en nog steeds makkelijk na te maken is. Als je liever een kortere bovenkant draagt, kun je kiezen voor een aansluitende top en die combineren met een brede midi-rok of een losse broek met hoge taille. Het effect is vergelijkbaar, want het gaat om een duidelijk contrast tussen beide delen van de outfit, niet om een specifieke snede.

Ook de materiaalkeuze speelde een grote rol. Matte stoffen, dunne katoenen jersey, versleten leer, niets glanzends of te stijfs. Zo'n combinatie van texturen geeft een outfit samenhang zonder dat je kant-en-klare catalogussets hoeft te kopen. Het is een benadering van kleding die in veel richtingen werkt en zich niet beperkt tot één substijl.

Als het om leer gaat, is het handig om onderscheid te maken tussen een jas van dikker, gestructureerd leer en een dunner, zachter materiaal. Ash droeg dat tweede type, dat losser valt en het silhouet niet verstart. Tegenwoordig is imitatieleer in een vergelijkbaar gewicht goed verkrijgbaar en geeft het een soortgelijk visueel effect. Let bij online aankopen op de materiaalomschrijving en het gewicht, want foto's laten niet altijd zien hoe stijf of soepel een jas werkelijk is. Als aanvulling op de outfit is het de moeite waard om passend gotisch schoeisel voor heren te kiezen, want zware schoenen waren een onlosmakelijk onderdeel van de Bauhaus-esthetiek. Het verschil tussen 0,6 mm en 1,2 mm dikte in imitatieleer betekent letterlijk een andere val en een andere manier van dragen. Een te stijve jas staat op de schouders in plaats van soepel te vallen, wat de hele proportie van de outfit verandert.

Is de invloed van Bauhaus vandaag nog zichtbaar in gotische kleding?

Ja, en dat is best duidelijk te zien. Losse zwarte shirts met een diepe hals, wijde broeken van zachte stof, lange jassen met een rechte snit, dat alles heeft zijn wortels in wat Bauhaus in de jaren tachtig liet zien. Het gaat niet om directe kopieën, maar om een bepaalde manier van denken over proporties en volume.

Hedendaagse gotische mode grijpt graag naar snits die de silhouet verlengen zonder te knellen. Oversized hoodies van dik breisel, midi-rokken van zwaar materiaal, jassen met een boxy snit, dat alles verwijst naar die esthetiek van ruwheid en losheid tegelijk. Zelf kies ik het vaakst voor dit soort combinaties, omdat ze zowel dagelijks als op een concert goed werken.

Een veelgemaakte fout bij het samenstellen van zulke outfits is het combineren van meerdere oversized stukken tegelijk zonder enig houvast voor de proporties. Als de bovenkant breed en lang is, is het fijn als de onderkant een duidelijkere lijn heeft, bijvoorbeeld een rechte pijp in plaats van een wijde broek. Of andersom, bij een losse broek een shirt met een iets smallere mouw. Het gaat erom dat het silhouet een zeker ritme heeft, en niet dat alles gewoon hangt.

Het loont ook om te letten op materialen en texturen. Dunne jersey, chiffon inzetten, gewassen katoen, mat fluweel, dat zijn stoffen die tegenwoordig in gotische collecties opduiken en die passen bij dezelfde filosofie van kleden: niets hoeft stijf of overdreven formeel te zijn. Ook al ziet een outfit er dramatisch uit, hij moet je vrijheid van beweging geven. Het is slim om de stofsamenstelling te checken voor je iets koopt, zeker bij online aankopen, want op foto's is het lastig in te schatten of een stof in de zomer ademt of na een paar uur dragen helemaal gekreukt is.

Verschillende texturen combineren in één outfit past heel goed bij deze manier van kleden. Mat fluweel bij gewassen katoen, jersey bij een chiffon inzet, zulke combinaties voegen diepte toe zonder dat je extra versieringen of sieraden nodig hebt. Soms is één ring met een donkere steen of een leren riem genoeg om het geheel af te maken.

Interessant genoeg beperkt de invloed van Bauhaus zich niet tot één subgenre. Je ziet het zowel in het post-punk minimalisme als in uitgebreidere outfits geïnspireerd op de gotische theaterscene, waarvan de oorsprong teruggaat naar de legendarische club Batcave. Dat laat zien dat deze stijl niet in één hokje past, maar nog steeds ruimte biedt voor eigen interpretaties, ongeacht hoe lang je je al met deze manier van kleden bezighoudt. Het is daarbij interessant om te weten dat het woord dat deze subcultuur beschrijft een bijzondere geschiedenis heeft, want de naam gothic komt uit een verrassende hoek.

Bauhaus en gothic: waar deze stijl echt vandaan komt

Bauhaus heeft gothic niet uitgevonden als kant-en-klaar recept, maar wel een visuele taal gecreëerd die anderen zijn gaan navolgen en verder ontwikkelen. Het is van hen dat de combinatie van ruwheid, dramatisch contrast en aandacht voor proporties afkomstig is, die we nu herkennen in gotische outfits. Hun invloed is niet alleen historisch, je ziet hem terug in kleding die nu gewoon beschikbaar is.

Als je outfits wilt bouwen met die sfeer, kijk dan eens in de collectie gotische kleding bij Gotyka, waar je losse shirts, lange jassen en andere stukken vindt die goed passen binnen deze esthetiek.